Veelgestelde vragen over Wmo
Bron: www.ciz.nl
dd: maart 2007
Algemeen
Waar staat Wmo voor?
Wmo staat voor Wet maatschappelijke ondersteuning. De juiste schrijfwijze is grote letter "W" en kleine letters "m" en "o".
Wat is het doel van de Wmo?
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft de Wmo ingevoerd om "de onderlinge samenhang in de maatschappij te vergroten". Uitgangspunt is dat iedereen moet kunnen meedoen in de maatschappij. Verder wil de wet er toe bijdragen dat burgers meer worden betrokken bij beleidsvorming.
De verantwoordelijkheid voor uitvoering van de Wmo komt bij de gemeenten te liggen. Het proces waarbij verantwoordelijkheden van de landelijke overheid worden overgeheveld naar lokale en regionale overheden wordt ook wel decentralisatie genoemd.
Voor wie is de Wmo bedoeld?
De Wmo is er voor alle inwoners van Nederland. U hoeft zich er niet voor te verzekeren. Mensen die in het maatschappelijke leven ondersteuning nodig hebben, kunnen een beroep doen op de wet. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo.
Wie hebben er allemaal te maken met de Wmo?
Ten eerste natuurlijk de zorgvragers, de mensen die gebruik willen maken van de wet. Daarnaast zijn partijen als de gemeente, woningbouwcorporaties, welzijnsorganisaties, vrijwilligersorganisaties, zorgverzekeraars en zorgvragersorganisaties betrokken bij de wet. De gemeente voert de regie over de uitvoering van de wet.
Moet ik me voor de Wmo verzekeren?
Nee, u hoeft u niet te verzekeren voor de Wmo. Indirect betaalt u via de belasting natuurlijk wel voor de zorg die via de Wmo geleverd wordt. Het kan overigens wel zo zijn dat bij bepaalde vormen van zorg die via de Wmo geleverd wordt een eigen bijdrage moet worden betaald. Dit houdt in dat u een deel van de kosten zelf betaalt. Het restantbedrag wordt betaald door de gemeente.
Vanaf welke leeftijd kan ik gebruik maken van de Wmo?
Er geldt geen minimumleeftijd. Iedereen kan dus, ongeacht leeftijd, gebruik maken van de Wmo.
Gemeente
Waarom is de gemeente verantwoordelijk gemaakt voor de uitvoering van de Wmo?
Het Rijk heeft de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wmo bewust neergelegd bij de gemeente. Dit omdat gemeenten dichter bij de burger staan en daarom ook beter weten welke zorg iemand nodig heeft.
Wat houdt het compensatiebeginsel voor gemeenten in?
Het compensatiebeginsel houdt in dat gemeenten verplicht zijn burgers te compenseren voor het feit dat ze een beperking hebben. Gemeenten moeten er dus voor zorgen dat mensen met een beperking zo goed mogelijk kunnen deelnemen aan de maatschappij.
Kan het Wmo-beleid per gemeente erg verschillen?
Iedere gemeente mag zelf bepalen hoe de Wmo uitgevoerd wordt. Hierdoor kunnen er inderdaad verschillen ontstaan tussen gemeenten. Waar alle gemeenten zich in ieder geval aan moeten houden is de zogenaamde compensatieplicht. Dit houdt in dat gemeenten bij wet verplicht zijn om burgers met een beperking zo goed mogelijk bij te staan. Ze moeten er voor zorgen dat deze mensen optimaal gebruik kunnen maken van en deel kunnen nemen aan de samenleving. Verder wordt bij het indiceren in iedere gemeente gebruik gemaakt van zogenaamde ICF-classificaties. Een internationaal begrippenkader (soort woordenboek) aan de hand waarvan functioneringsproblemen van mensen kunnen worden beschreven.
Wat heeft een gemeente aan de hardheidsclausule?
De hardheidsclausule geeft gemeenten de mogelijkheid in schrijnende of uitzonderlijke gevallen af te wijken van het door hen vastgestelde beleid. Bij het vaststellen van het gemeentelijke Wmo-beleid kan de gemeente namelijk niet met alle situaties rekening houden. Wanneer er schrijnende zaken zijn die ongewild buiten de boot dreigen te vallen, kunnen gemeenten een beroep doen op de hardheidsclausule. Op die manier kan er toch zorg worden geleverd. De hardheidsclausule moet hiervoor wel opgenomen zijn in de Wmo-verordening van de gemeente.
Kan ik voor zorg naar een buurgemeente gaan wanneer daar betere Wmo-regelingen zijn?
Nee, dit kan in principe niet. U maakt alleen aanspraak op de Wmo-regelingen van de gemeente waar u staat ingeschreven. Als u gebruik wil maken van de Wmo-regelingen in een andere gemeente dan zal u naar die gemeente moeten verhuizen. Overigens is het zo dat veel gemeenten afspraken hebben gemaakt met hun buurgemeenten om te voorkomen dat er grote verschillen ontstaan in de uitvoering van de Wmo.
Waar betalen gemeenten de extra kosten van de Wmo van?
Het geld dat nu beschikbaar is in de AWBZ voor de taken die naar de Wmo verhuizen wordt verdeeld onder alle gemeenten. Gemeenten moeten openbaar maken hoe ze dat extra geld precies besteden. Dit om te voorkomen dat het geld voor andere dingen wordt gebruikt dan waarvoor het bedoeld is.
Hebben burgers wat te zeggen over het Wmo-beleid van hun gemeente?
Ja, het college van burgemeester en wethouders moet haar plannen voorleggen aan de inwoners. Die kunnen dan als ze daar aanleiding toe zien bezwaar aantekenen tegen een of meerdere beleidspunten. Hierna pas mag het college de plannen ter goedkeuring voorleggen aan de gemeenteraad.
Wmo en andere wetten
Welke subsidieregelingen verhuizen van de AWBZ naar de Wmo?
De volgende subsidieregelingen verhuizen van de AWBZ naar de Wmo:
- Coördinatie vrijwillige thuiszorg en mantelzorg (CvtM)
- Diensten bij Wonen met Zorg (DWZ)
- Zorgvernieuwingsprojecten Geestelijke Gezondheidszorg (ZVP)
Wat gebeurt er met de verblijfsfunctie?
De functie "verblijf" blijft in de AWBZ en wordt dus geen onderdeel van de Wmo. Het gaat dan om zorg waarbij 24-uurs toezicht wordt geboden en medische zorg noodzakelijk is.
Wat gebeurt er door de invoering van de Wmo met de AWBZ?
De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) blijft ook na de invoering van de Wmo (1 januari 2007) bestaan. Het onderdeel huishoudelijke verzorging maakt er sinds 2007 echter geen onderdeel meer van uit. Huishoudelijke verzorging is namelijk verhuisd naar de Wmo. Daarnaast zijn er drie subsidieregelingen van de AWBZ naar de Wmo verhuisd, namelijk:
- Coördinatie vrijwillige thuiszorg en mantelzorg (CvtM)
- Diensten bij Wonen met Zorg (DWZ)
- Zorgvernieuwingsprojecten Geestelijke Gezondheidszorg (ZVP)
Wat gebeurt er na 1 januari 2007 met de Wvg?
De Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg) houdt in 2007 op te bestaan.
Welke wetten verdwijnen er door de invoering van de Wmo?
Door de invoering van de Wmo verdwijnen zowel de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg) als de Welzijnswet. Daarnaast is ook de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) naar de Wmo verhuisd. Deze wetten vallen sinds 1 januari 2007 onder de Wmo. Verder is het onderdeel huishoudelijke verzorging van de AWBZ overgeheveld naar de Wmo. De AWBZ blijft dus gewoon bestaan, maar dan zonder het onderdeel huishoudelijke verzorging. Tot slot zijn er drie subsidieregelingen verhuisd van de AWBZ naar de Wmo, namelijk:
- Coördinatie vrijwillige thuiszorg en mantelzorg (CvtM)
- Diensten bij Wonen met Zorg (DWZ)
- Zorgvernieuwingsprojecten Geestelijke Gezondheidszorg (ZVP)
Eigen bijdrage
Wordt er binnen de Wmo ook gebruik gemaakt van een eigen bijdrage?
Ja, in veel gevallen geldt er een eigen bijdrage wanneer men een bepaalde vorm van zorg of een voorziening ontvangt. De hoogte van de eigen bijdrage is onder meer afhankelijk van het inkomen. Het vermogen van zorgvragers (spaargeld, eigen huis) heeft geen invloed op de hoogte van het eigen risico.
Niet iedere gemeente hanteert dezelfde eigen bijdrage. Bij het vaststellen van de eigen bijdrage bekijkt de gemeente ook of de persoon in kwestie ook al andere eigen bijdrages betaalt voor andere zorgvoorzieningen. De bedragen:
- Bij een inkomen tot 16.137 euro per jaar geldt voor ongehuwden een maximum eigen bijdrage per jaar van 213,20 euro en 15 procent over het meerdere inkomen.
- Voor gehuwden tot 65 jaar geldt bij een inkomen tot 20.810 euro de maximum eigen bijdrage per jaar 304.20 euro en 15 % over het meerdere inkomen.
- Voor gehuwden vanaf 65 jaar geldt bij een inkomen tot 19.837 euro de maximum eigen bijdrage per jaar 304,20 euro en 15 % over het meerdere inkomen.
Gelden er bij een persoonsgebonden budget ook eigen bijdrages?
Ja, als iemand kiest voor een persoonsgebonden budget (PGB) in plaats van voor een voorziening in natura dan geldt er op het bedrag dat de zorgvrager ontvangt ook een eigen bijdrage. Deze eigen bijdrage wordt direct ingehouden op het persoonsgebonden budget waarmee zorg ingekocht kan worden.
Wie regelt bij de Wmo de inning van eigen bijdrages?
Net als bij de AWBZ gaat het Centraal Administratie Kantoor (CAK) ook bij de Wmo de inning van eigen bijdrages regelen.
Is het belastbaar jaarinkomen van invloed op de hoogte van de eigen bijdrage binnen de Wmo?
Ja, het belastbaar jaarinkomen is van invloed op de hoogte van de eigen bijdrage. Het vermogen heeft echter geen invloed op de hoogte van de eigen bijdrage. De bedragen:
- Bij een inkomen tot 16.137 euro per jaar geldt voor ongehuwden een maximum eigen bijdrage per jaar van 213,20 euro en 15 procent over het meerdere inkomen.
- Voor gehuwden tot 65 jaar geldt bij een inkomen tot 20.810 euro de maximum eigen bijdrage per jaar 304.20 euro en 15 % over het meerdere inkomen.
- Voor gehuwden vanaf 65 jaar geldt bij een inkomen tot 19.837 euro de maximum eigen bijdrage per jaar 304,20 euro en 15 % over het meerdere inkomen.
Is het vermogen van invloed op de hoogte van de eigen bijdrage binnen de Wmo?
Nee, het vermogen is niet van invloed op de eigen bijdrage, het belastbaar jaarinkomen wel.
Zorgvragen
Waar horen aanvragen voor vervoersvoorzieningen sinds 1 januari 2007 thuis?
Sinds 1 januari 2007 kan men met vragen over vervoersvoorzieningen terecht bij het Wmo-loket in de gemeente. De gemeente kan er echter voor kiezen de aanvraag van een vervoersvoorziening uit te besteden aan het CIZ.
Het persoonsgebonden budget, wat is dat?
Een persoonsgebonden budget (PGB) is een geldbedrag waarmee men zorg, hulp of een voorziening kan inkopen. De zorgbehoevende kan dan zelf de hulpverleners en begeleiders of voorziening uitkiezen.
Wat wordt er bedoeld met "civil society"?
Civil society is een term die in het kader van de Wmo gebruikt wordt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het staat voor "zorgzame samenleving". De overheid wil er mee zeggen dat ze streeft naar een zorgzame samenleving waarin mensen oog voor elkaar hebben en elkaar helpen. Met de komst van de Wmo, waarin onder meer de hulp van mantelzorgers wordt aangemoedigd, zet de overheid deze visie verder uit.
Wat is het verschil tussen een individuele en een algemene voorziening?
Algemene voorzieningen zijn voorzieningen die met een minimum aan bureauratie verstrekt kunnen worden. Denk hierbij aan: collectief vervoer, scootmobielpools, rolstoelpools, enz. Meestal gaat het om eenvoudige en veel voorkomende voorzieningen. Individuele voorzieningen zijn voorzieningen die individueel worden toegewezen en alleen als een algemene voorziening geen oplossing biedt. Denk hierbij aan scootmobiel, rolstoel, douchestoel, enz.
Waar moet ik straks bijvoorbeeld een (nieuwe) rolstoel aanvragen?
Bij de gemeente. Daar kan een aanvraag ingediend worden. In iedere gemeente komt er daarom een speciaal Wmo-loket. Het CIZ kan gemeenten in dat loket ondersteunen, onder meer door middel van een aanmeldmodule en de beslisboom.
Wat is een mantelzorger precies?
Een mantelzorger is iemand die langdurige en vaak intensieve zorg biedt aan een chronisch zieke, gehandicapte partner, ouder, kind, of bijvoorbeeld een vriend, buurman of buurvrouw. Vanuit een Persoonsgebonden Budget (PGB) kan de mantelzorger betaald worden voor zijn of haar diensten.
Hebben vrijwilligers wat met de Wmo te maken?
Vrijwilligers(organisaties) die voor 1 januari 2007 al subsidie kregen van de gemeente voor het werk dat ze doen, krijgen nu te maken met de Wmo. De subsidies voor vrijwilligerswerk lopen sinds 1 januari 2007 namelijk via de Wmo.
Wat wordt er bedoeld met de één-loketformule?
De naam zegt het eigenlijk al. Er moet één loket zijn waar mensen naar toe kunnen gaan met hun zorgvragen. Met de invoering van deze één-loketformule moeten situaties waarbij burgers van het kastje naar de muur gestuurd worden tot de verleden tijd gaan behoren.
Wat zijn de negen prestatievelden van de Wmo?
Binnen de Wmo wordt vaak gesproken over "de negen prestatievelden". In deze negen prestatievelden zijn de verschillende vormen van zorg die onder de Wmo vallen netjes in categorieën ondergebracht:
- Het bevorderen van de sociale samenhang in en leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten
- Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en van ouders met problemen met opvoeden
- Het geven van informatie, advies en zorgvragerondersteuning
- Het ondersteunen van mantelzorgers
- Het bevorderen van de deelname aan het maatschappelijke verkeer en van het zelfstandig functioneren van mensen met een beperking of een chronisch psychisch probleem en van mensen met een psychosociaal probleem
- Het verlenen van voorzieningen aan mensen met een beperking of een chronisch psychisch probleem en aan mensen met een psychosociaal probleem ten behoeve van het behouden en het bevorderen van hun zelfstandig functioneren of hun deelname aan het maatschappelijke verkeer
- Het bieden van maatschappelijke opvang, waaronder vrouwenopvang en beleid ter bestrijding van geweld dat door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer is gepleegd
- Het bevorderen van openbare geestelijke gezondheidszorg, met uitzondering van het bieden van psychosociale hulp bij rampen
- Het bevorderen van verslavingsbeleid
Krijgt men door de invoering van de Wmo andere zorgleveranciers?
Het kan gebeuren dat mensen nu na de invoering van de Wmo een andere zorgleverancier krijgen. Dit hangt af van de afspraken die gemeenten met zorgleveranciers maken.
Als ik het oneens ben met een indicatiebesluit Wmo, wat kan ik dan doen?
Dan kunt u in ieder geval een bezwaarschrift indienen. Dat is een brief aan Burgemeester en Wethouders van uw gemeente. Daarin staat waar u het niet mee eens bent, waarom u het er niet mee eens bent en hoe het volgens u moet zijn. Als u gelijk krijgt, neemt de gemeente een nieuwe beslissing.
Wat wordt er precies verstaan onder 'beperkingen'
Beperkingen zijn kort gezegd die problemen die er voor zorgen dat iemand niet meer volwaardig deel kan nemen aan het maatschappelijk leven. Dit bijvoorbeeld door ouderdom, handicap of ziekte.
Moet ik voor huishoudelijke verzorging nu een nieuwe aanvraag doen bij de gemeente terwijl ik er al een indicatie voor heb?
Nee, lopende indicaties blijven gewoon doorlopen tot de einddatum zoals die op indicatiebesluit staat aangegeven. Dit is dus ook zo wanneer die einddatum ná 1 januari 2007 ligt. Hierna moet er uiteraard een nieuwe aanvraag gedaan worden bij het gemeenteloket volgens de daar opgestelde Wmo-regels. Oude indicaties zijn maximaal geldig tot één jaar na de invoering van de Wmo. Dat wil zeggen: maximaal tot 1 januari 2008.
Wat zijn ICF-classificaties?
ICF-classificaties worden gebruikt als internationaal begrippenkader (soort woordenboek) aan de hand waarvan functioneringsproblemen van mensen kunnen worden beschreven. Iedere gemeente moet binnen de Wmo dit begrippenkader gebruiken. Zo wordt voorkomend dat diverse beperkingen per gemeente verschillend worden geïnterpreteerd. ICF staat voor International Classification of Functioning, Disability and Health.
Wat is het verschil tussen huishoudelijke en persoonlijke verzorging?
Huishoudelijke verzorging gaat om de hulp bij het huishouden, zoals bijvoorbeeld stofzuigen, wassen, strijken en ramenwassen. Voorbeelden van persoonlijke verzorging zijn: hulp bij het opstaan, douchen, scheren, aankleden, eten enzovoort. Persoonlijke verzorging wordt (in tegenstelling tot huishoudelijke verzorging) niet vergoed vanuit de Wmo maar vanuit de AWBZ. Dit blijft in ieder geval tot eind 2007 zo.